Yapay zekâdan kaliteli bir cevap almak için yalnızca ne istediğinizi söylemeniz yeterli olmayabilir. Cevabın hangi seviyede, hangi bakış açısıyla, ne kadar ayrıntılı ve hangi formatta hazırlanacağını da belirtmeniz gerekir.
Sosyal medyada bazı prompt ifadeleri, “yapay zekânın gizli kelimeleri” veya “özel komutları” şeklinde paylaşılmaktadır. Ancak ELI10, Humanize, Future Me, Red Team ve benzeri ifadeler gerçekte gizli sistem kodları değildir.
Bunlar, yapay zekâya nasıl bir cevap istediğinizi daha kısa ve anlaşılır biçimde anlatmanızı sağlayan yönlendirmelerdir.
Örneğin yalnızca:
Yapay zekâyı açıkla.
yazmak yerine şu promptu kullanabilirsiniz:
ELI10: Yapay zekânın nasıl çalıştığını günlük hayattan üç örnek kullanarak açıkla. Teknik terimleri basitçe tanımla.
İkinci prompt; hedef yaş seviyesini, anlatım biçimini ve örnek sayısını açıkça belirttiği için daha düzenli ve kullanışlı bir cevap üretme ihtimali yüksektir.
Bu yazıda yapay zekâya prompt yazarken kullanılan en etkili ifadeleri, kullanım amaçlarını ve örnek promptları bulabilirsiniz.
Prompt Nedir?
Prompt, yapay zekâya verilen soru, görev, açıklama veya talimattır.
Basit bir prompt yalnızca yapılacak işi belirtir:
Bir ders çalışma programı hazırla.
Daha etkili bir prompt ise bağlam, hedef, süre ve çıktı biçimi gibi ayrıntıları da içerir:
Bir eğitim danışmanı gibi davran. Lise öğrencisi için haftada beş gün uygulanabilecek bir ders çalışma programı hazırla. Her gün en fazla iki saatlik çalışma planla ve programı tablo hâlinde sun.
İyi hazırlanmış bir prompt, yapay zekânın sizin neye ihtiyaç duyduğunuzu daha doğru anlamasına yardımcı olur.
En Çok Kullanılan Prompt İfadeleri
1. ELI5, ELI10 ve ELI15
ELI, İngilizce “Explain Like I’m…” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede “Ben … yaşındaymışım gibi açıkla” anlamına gelir.
ELI5
Konunun çok temel ve basit bir dille anlatılmasını sağlar.
Örnek prompt:
ELI5: İnternetin nasıl çalıştığını oyuncaklar ve mektuplar üzerinden örnek vererek açıkla.
ELI10
Konunun yaklaşık 10 yaşındaki bir çocuğun anlayabileceği seviyede açıklanmasını ister.
Örnek prompt:
ELI10: Enflasyonun ne olduğunu market fiyatları üzerinden örnek vererek açıkla.
ELI15
Konunun lise öğrencisinin anlayabileceği seviyede, daha ayrıntılı fakat sade biçimde anlatılmasını sağlar.
Örnek prompt:
ELI15: Yapay zekâ modellerinin nasıl eğitildiğini veri, algoritma ve öğrenme kavramlarıyla açıkla.
Bu ifadeler özellikle eğitim içerikleri hazırlarken, karmaşık konuları sadeleştirirken ve öğrencilere yönelik açıklamalar oluştururken kullanılabilir.
2. Humanize
Humanize, bir metni daha doğal, akıcı ve insan tarafından yazılmış gibi düzenlemek için kullanılır.
Yapay zekâ tarafından oluşturulan bazı metinler fazla resmî, tekrar eden veya mekanik görünebilir. Humanize yönlendirmesi, metnin daha samimi ve doğal bir yapıya kavuşmasına yardımcı olur.
Örnek prompt:
Aşağıdaki metni humanize et. Robotik ifadeleri kaldır, kısa ve doğal cümleler kullan. Anlamı değiştirme ve metni profesyonel fakat samimi bir blog diliyle yeniden yaz.
Humanize tek başına özel bir komut değildir. Daha iyi sonuç almak için nasıl bir doğallık istediğinizi açıklamanız önemlidir.
3. Future Me
Future Me, kişinin gelecekteki daha deneyimli, başarılı veya hedeflerine ulaşmış hâlinin bakış açısından tavsiye oluşturulmasını sağlar.
Bu yaklaşım geleceği tahmin etmez. Hedefleriniz ve mevcut durumunuz üzerinden bir düşünme çalışması sunar.
Örnek prompt:
Future Me: Üniversite sınavında hedeflediği sonucu almış gelecekteki hâlim gibi düşün. Bugünkü çalışma alışkanlıklarımı değerlendir ve değiştirmem gereken beş noktayı açıkla.
Future Me; hedef belirleme, kişisel gelişim, kariyer planlama ve karar verme süreçlerinde kullanılabilir.
4. TL;DR
TL;DR, İngilizce “Too Long; Didn’t Read” ifadesinin kısaltmasıdır. Uzun bir içeriğin kısa özetini istemek için kullanılır.
Örnek prompt:
TL;DR: Aşağıdaki raporu en fazla 100 kelimeyle özetle. Yalnızca temel bulguları, önemli sayısal verileri ve sonucu yaz.
Özetin uzunluğunu ve içermesi gereken bilgileri belirtmek, daha iyi bir sonuç alınmasını sağlar.
5. 80/20 Kuralı
80/20 yaklaşımı, en büyük sonucu oluşturan az sayıdaki önemli unsuru belirlemeye odaklanır. Pareto İlkesi olarak da bilinir.
Promptlarda kullanıldığında, yapay zekâdan bir konu içindeki en etkili noktaları seçmesi istenir.
Örnek prompt:
80/20 yaklaşımını kullanarak yabancı dil öğrenirken gelişimimin büyük bölümünü sağlayacak en önemli çalışma yöntemlerini belirle. Önerileri önem sırasına göre listele.
Bu yaklaşım zaman yönetimi, ders çalışma, proje planlama ve öncelik belirleme çalışmalarında oldukça yararlıdır.
6. Feynman Tekniği
Feynman Tekniği, karmaşık bir konuyu basit ifadelerle açıklayarak öğrenmeye dayanır.
Bu yöntemde konu sadeleştirilir, örneklerle anlatılır ve anlaşılmayan noktalar belirlenir.
Örnek prompt:
Fotosentez konusunu Feynman tekniğiyle öğret. Önce basitçe açıkla, ardından günlük hayattan bir benzetme yap ve son bölümde anlayıp anlamadığımı ölçen üç soru sor.
Bu teknik, bilgiyi ezberlemek yerine gerçekten anlamaya yardımcı olabilir.
7. Socratic Mode
Socratic Mode, Sokratik sorgulama yöntemine dayanır. Yapay zekâ doğrudan cevabı vermek yerine sorular sorarak kullanıcının sonuca kendisinin ulaşmasını sağlar.
Örnek prompt:
Socratic Mode: Bu matematik sorusunun cevabını doğrudan söyleme. Her aşamada yalnızca bir soru sorarak çözümü benim bulmamı sağla. Yanlış cevap verirsem küçük bir ipucu ver.
Bu yöntem problem çözme, eleştirel düşünme ve kavramlar arasındaki ilişkileri anlama çalışmalarında kullanılabilir.
8. Step by Step
Step by Step, bir görev veya sürecin aşamalara ayrılarak anlatılmasını sağlar.
Örnek prompt:
Bir blog sitesi kurma sürecini step by step açıkla. Her adımda yapılacak işi, gerekli araçları ve beklenen sonucu ayrı ayrı belirt.
Bu ifade teknik kurulumlarda, proje geliştirmede, tasarım süreçlerinde ve eğitim içeriklerinde kullanışlıdır.
9. Act As
Act As, yapay zekâya belirli bir rol veya uzmanlık bakış açısı vermek için kullanılır. Türkçede “... gibi davran” şeklinde ifade edilebilir.
Örnek prompt:
Bir profesyonel editör gibi davran. Aşağıdaki blog yazısını anlatım bozuklukları, gereksiz tekrarlar, başlık yapısı ve okunabilirlik açısından düzenle. Ana anlamı değiştirme.
Rol belirlemek faydalıdır ancak rolün hangi görevi yerine getirmesi gerektiği de açıkça yazılmalıdır.
10. Red Team
Red Team, bir fikir, proje veya sistemdeki açıkları, riskleri ve zayıf noktaları bulmak için kullanılan eleştirel bir yaklaşımdır.
Örnek prompt:
Red Team yaklaşımıyla hazırladığım eğitim uygulamasını incele. Teknik uygulanabilirlik, maliyet, kullanıcı güvenliği, veri gizliliği ve kullanıcı deneyimi açısından karşılaşılabilecek riskleri belirle. Her risk için çözüm öner.
Bu yaklaşım ürün geliştirme, yazılım testleri, proje hazırlama ve iş fikirlerinin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
11. Devil’s Advocate
Devil’s Advocate, bir fikre karşı güçlü karşı görüşler geliştirilmesini sağlar. Türkçede “şeytanın avukatlığını yapmak” olarak bilinir.
Örnek prompt:
Devil’s Advocate yaklaşımını kullan. Okullarda yapay zekâ kullanımının yaygınlaştırılmasına karşı öne sürülebilecek en güçlü beş görüşü oluştur. Her görüşü mantıklı gerekçelerle destekle.
Bu yaklaşım, savunduğunuz bir fikrin karşılaşabileceği itirazları önceden görmenize yardımcı olur.
12. Critic Mode
Critic Mode, bir içeriğin açık, dürüst ve eleştirel biçimde değerlendirilmesini ister.
Örnek prompt:
Critic Mode: Aşağıdaki blog yazısını başlık, giriş bölümü, anlatım akışı, özgünlük, okunabilirlik ve sonuç bölümü açısından değerlendir. Yalnızca eksikleri söyleme; her eksik için uygulanabilir bir düzeltme öner.
Eleştirinin hangi ölçütlere göre yapılacağını belirtmek, daha anlamlı geri bildirim alınmasını sağlar.
13. First Principles
First Principles, bir problemi alışılmış kabullerden ayırarak en temel gerçekler ve ihtiyaçlar üzerinden değerlendirmeyi ifade eder.
Örnek prompt:
First Principles yaklaşımıyla sınıflardaki gürültü sorununu analiz et. Önce sorunun temel nedenlerini belirle, ardından mevcut çözümleri kopyalamadan düşük maliyetli ve uygulanabilir öneriler geliştir.
Bu yöntem, yüzeysel çözümler yerine problemin temel nedenlerine odaklanılmasını sağlar.
14. Brainstorm
Brainstorm, kısa sürede çok sayıda fikir oluşturmak için kullanılır.
Örnek prompt:
Brainstorm: Ortaokul öğrencilerinin günlük okul yaşamını kolaylaştıracak 20 teknoloji projesi fikri üret. Fikirler düşük maliyetli, uygulanabilir ve birbirinden farklı olsun.
Brainstorm sırasında fikirlerin kalitesini artırmak için hedef kitle, bütçe ve teknik sınırlar belirtilmelidir.
15. Think Outside the Box
Bu ifade, alışılmış çözümlerin dışına çıkılmasını ve daha yaratıcı öneriler geliştirilmesini ister.
Örnek prompt:
Think outside the box: Sınıflardaki gürültü seviyesini azaltmak için sıradan uyarı levhaları ve cezalar dışında yaratıcı, eğlenceli ve öğrencilerin katılımını sağlayan çözüm fikirleri geliştir.
Bu ifade yaratıcılığı teşvik eder ancak tek başına özgünlük garantisi sağlamaz.
16. Alternative veya ALT3
Alternative, aynı fikir, metin veya başlık için farklı seçenekler oluşturmak amacıyla kullanılır.
Bazı kullanıcılar bunu ALT3, ALT5 veya ALT10 şeklinde kısaltır. Ancak bu kısaltmalar her yapay zekâ sistemi tarafından özel komut olarak algılanmayabilir.
Örnek prompt:
“Geleceği Birlikte Tasarlıyoruz” sloganı için aynı mesajı koruyan üç farklı alternatif yaz. Birinci seçenek kurumsal, ikinci seçenek samimi, üçüncü seçenek yaratıcı olsun.
İstenen alternatif sayısını ve tonlarını açıkça belirtmek daha güvenilir sonuç verir.
17. Compare
Compare, iki veya daha fazla seçeneği ortak ölçütlere göre karşılaştırmak için kullanılır.
Örnek prompt:
Bu iki dizüstü bilgisayarı işlemci performansı, pil ömrü, ekran kalitesi, ağırlık ve fiyat açısından karşılaştır. Sonuçları tablo hâlinde göster ve öğrenci kullanımı için daha uygun olan seçeneği gerekçesiyle belirt.
Karşılaştırma ölçütlerini önceden belirlemek, yüzeysel cevapların önüne geçer.
18. Pros and Cons
Pros and Cons, bir kararın, ürünün veya fikrin avantajlarını ve dezavantajlarını görmek için kullanılır.
Örnek prompt:
Ders kitaplarının tamamen dijital hâle getirilmesinin avantajlarını ve dezavantajlarını öğrenci, öğretmen, maliyet ve erişilebilirlik açısından değerlendir. Sonucu artılar ve eksiler tablosu olarak sun.
Gerekirse avantaj ve dezavantajların yanında riskler ve çözüm önerileri de istenebilir.
19. SWOT Analysis
SWOT analizi bir proje, ürün veya kurumun dört temel açıdan değerlendirilmesini sağlar:
- Güçlü yönler
- Zayıf yönler
- Fırsatlar
- Tehditler
Örnek prompt:
Okullar için geliştirdiğim çevrim içi etkinlik platformuna SWOT analizi yap. Her başlık altında en az dört madde yaz ve analiz sonunda geliştirme önceliklerini belirt.
SWOT analizi özellikle proje başvuruları, iş planları ve stratejik değerlendirmelerde kullanılabilir.
20. Reverse Engineer
Reverse Engineer, başarılı bir sonuçtan başlayarak bu sonuca ulaşmak için gerekli aşamaların geriye doğru incelenmesi anlamına gelir.
Örnek prompt:
Başarılı ve aylık 100 bin ziyaretçiye ulaşan bir eğitim blogunu reverse engineer et. Sonuçtan başlayarak içerik üretimi, SEO, yayın sıklığı ve sosyal medya çalışmalarını geriye doğru planla.
Bu yaklaşım, büyük hedefleri daha küçük ve yönetilebilir aşamalara ayırmaya yardımcı olur.
21. Zero to One
Zero to One, mevcut fikirleri yalnızca geliştirmek yerine sıfırdan özgün bir çözüm oluşturmayı ifade eder.
Örnek prompt:
Zero to One yaklaşımıyla öğrencilerin ders çalışma motivasyonunu artıracak özgün bir dijital ürün fikri geliştir. Mevcut yapılacaklar listesi ve puan toplama uygulamalarını tekrar etme.
Bu ifade özgün düşünmeyi teşvik eder ancak hedef, sorun ve sınırlamalar yine de açıkça belirtilmelidir.
22. Simplify
Simplify, bir metni veya açıklamayı daha sade ve anlaşılır hâle getirmek için kullanılır.
Örnek prompt:
Aşağıdaki resmî duyuruyu simplify et. Velilerin kolayca anlayabileceği kısa cümleler kullan, teknik ve bürokratik ifadeleri sadeleştir. Tarih ve önemli bilgileri değiştirme.
ELI ifadeleri belirli bir yaş seviyesine odaklanırken Simplify daha genel bir dil sadeleştirmesi sağlar.
23. Expand
Expand, kısa bir metni, fikri veya açıklamayı daha kapsamlı hâle getirmek için kullanılır.
Örnek prompt:
Aşağıdaki proje fikrini expand et. Amaç, hedef kitle, çözülmek istenen sorun, uygulama aşamaları, gerekli araçlar ve beklenen sonuçlar başlıklarını ekle. Aynı düşünceleri tekrar etme.
Metni genişletirken hangi bölümlerin eklenmesi gerektiğini belirtmek önemlidir.
24. Rewrite
Rewrite, bir metnin ana anlamını koruyarak farklı bir biçimde yeniden yazılmasını sağlar.
Örnek prompt:
Aşağıdaki metni rewrite et. Ana anlamı ve önemli bilgileri koru. Metni daha profesyonel, akıcı ve ikna edici bir blog diliyle yeniden yaz.
Anlamın korunması, tonun değiştirilmesi veya metnin kısaltılması gibi koşullar ayrıca belirtilmelidir.
25. Tone
Tone, metnin anlatım tarzını belirlemek için kullanılır.
Kullanılabilecek bazı tonlar şunlardır:
- Profesyonel
- Samimi
- Akademik
- Resmî
- Eğlenceli
- Motive edici
- İkna edici
- Sade
- Eleştirel
- Duygusal
Örnek prompt:
Aşağıdaki okul duyurusunu samimi fakat profesyonel bir tonda yeniden yaz. Aşırı resmî ifadeler kullanma ve okuyucuya doğrudan hitap et.
Birden fazla ton birlikte kullanılabilir ancak birbirine zıt taleplerden kaçınılmalıdır.
26. Output Format
Output Format, cevabın hangi biçimde hazırlanacağını belirtir.
Kullanılabilecek çıktı biçimleri arasında tablo, kontrol listesi, rapor, blog yazısı, soru-cevap, sunum taslağı ve adım adım rehber bulunur.
Örnek prompt:
Bir eğitim uygulamasının özelliklerini değerlendir. Output format üç sütunlu tablo olsun. Sütunlar “Özellik”, “Kullanıcıya Faydası” ve “Uygulama Zorluğu” başlıklarını taşısın.
Çıktı biçimini açıkça belirtmek cevabın doğrudan kullanılmasını kolaylaştırır.
27. Constraints
Constraints, yapay zekânın uyması gereken sınırları ifade eder.
Bu sınırlar kelime sayısı, süre, maliyet, hedef yaş grubu veya kullanılmaması gereken ifadeler olabilir.
Örnek prompt:
Aşağıdaki konuda bir açıklama yaz. Constraints: Metin en fazla 300 kelime olsun, teknik terimleri azalt, her paragraf en fazla üç cümle içersin ve en az iki örnek kullan.
Sınırlar açıkça belirtilmediğinde cevap gereğinden uzun veya fazla genel olabilir.
28. Target Audience
Target Audience, içeriğin hazırlanacağı hedef kitleyi belirtir.
Örnek prompt:
Target audience ortaokul öğrencileri olsun. Siber güvenlik konusunu onların günlük yaşamından örnekler kullanarak sade ve korkutmayan bir dille açıkla.
Hedef kitle belirtildiğinde kelime seçimi, örnekler ve anlatım seviyesi daha uygun hâle gelir.
29. Give Examples
Give Examples, konunun yalnızca açıklanmasını değil, örneklerle desteklenmesini sağlar.
Örnek prompt:
Eleştirel düşünmenin ne olduğunu açıkla ve günlük okul yaşamından en az beş örnek ver. Her örneğin neden eleştirel düşünme içerdiğini de belirt.
Örneklerin sayısı, bağlamı ve gerçekçilik düzeyi ayrıca belirtilebilir.
30. Ask Me Questions First
Bu ifade, yapay zekânın göreve başlamadan önce eksik bilgileri belirlemek için sorular sormasını sağlar.
Örnek prompt:
Bir kişisel web sitesi hazırlamak için ayrıntılı prompt oluşturmadan önce bana amaç, hedef kitle, içerik bölümleri, renk tercihleri ve teknik özellikler hakkında yedi soru sor. Cevaplarımı aldıktan sonra nihai promptu hazırla.
Bu yöntem karmaşık projelerde yararlıdır. Basit görevlerde ise süreci gereksiz yere uzatabilir.
31. Fact-Check
Fact-Check, bir metindeki tarihlerin, isimlerin, sayısal verilerin ve iddiaların doğruluğunu kontrol etmek için kullanılır.
Örnek prompt:
Aşağıdaki metni fact-check et. Tarihleri, kişi isimlerini, kurum adlarını ve sayısal verileri güvenilir kaynaklarla karşılaştır. Doğrulanamayan bilgileri kesinmiş gibi sunma ve her şüpheli iddiayı ayrı belirt.
Güncel bilgilerde yapay zekânın internete ve güvenilir kaynaklara erişebilmesi gerekir. Fact-check talimatı tek başına bütün bilgilerin kesinlikle doğru olacağını garanti etmez.
32. No Fluff
No Fluff, gereksiz girişlerden, süslü ifadelerden ve tekrarlardan kaçınılmasını ister.
Örnek prompt:
No fluff: Bu proje fikrinin en önemli üç güçlü ve üç zayıf yönünü doğrudan yaz. Uzun bir giriş yapma, aynı düşünceyi tekrar etme ve genel tavsiyeler verme.
Bu ifade özellikle kısa ve sonuç odaklı cevaplar almak için kullanılabilir.
33. Actionable
Actionable, genel tavsiyeler yerine uygulanabilir ve somut öneriler verilmesini sağlar.
Örnek prompt:
Ders çalışma motivasyonumu artırmak için actionable öneriler ver. Her önerinin yanında bugün uygulayabileceğim somut bir adım, gerekli süre ve beklenen sonucu yaz.
“Daha düzenli çalış” genel bir öneridir. “Her akşam saat 20.00’de 25 dakika boyunca yalnızca matematik sorusu çöz” ise uygulanabilir bir adımdır.
34. Checklist
Checklist, bir sürecin kontrol listesi biçiminde hazırlanmasını sağlar.
Örnek prompt:
Bir blog yazısını yayımlamadan önce kontrol edilmesi gereken başlık, yazım, görsel, bağlantı, SEO ve mobil uyumluluk maddelerini checklist şeklinde hazırla. Her maddenin başına boş bir onay kutusu ekle.
Kontrol listeleri proje yönetimi, etkinlik hazırlığı, sınav planlama ve içerik üretiminde oldukça kullanışlıdır.
35. Template
Template, daha sonra tekrar kullanılabilecek bir şablon oluşturmak için kullanılır.
Örnek prompt:
Okul etkinlikleri için tekrar kullanılabilecek profesyonel bir haber metni template’i oluştur. Şablonda etkinlik adı, tarih, yer, katılımcılar, amaç, yapılan çalışmalar ve sonuç bölümleri için doldurulabilir alanlar bulunsun.
Şablonlarda değiştirilebilir alanların köşeli parantezlerle gösterilmesi kullanımı kolaylaştırır.
Bu İfadeler Gerçekten Gizli Komutlar mı?
Hayır. ELI10, Humanize, Future Me, Red Team veya First Principles gibi ifadeler yapay zekânın gizli sistem ayarlarına erişim sağlamaz.
Bu ifadeler:
- Güvenlik kurallarını kaldırmaz.
- Özel yönetici yetkisi vermez.
- Gizli sistem bilgilerine erişim sağlamaz.
- Yapay zekânın bütün cevaplarını doğru hâle getirmez.
- Tek başına mükemmel sonuç garantisi sunmaz.
Bu yönlendirmelerin temel amacı, kullanıcının nasıl bir cevap istediğini daha açık biçimde ifade etmesine yardımcı olmaktır.
Örneğin yalnızca:
Humanize.
yazmak yerine şu prompt daha etkilidir:
Aşağıdaki metni doğal ve samimi hâle getir. Robotik ifadeleri ve tekrarları kaldır. Kısa cümleler kullan, anlamı değiştirme ve metni bir öğretmenin velilere yazdığı profesyonel WhatsApp mesajı biçiminde düzenle.
İyi sonuç almanın sırrı tek kelimelik komutlarda değil; açık, düzenli ve yeterince ayrıntılı talimatlar vermektedir.
Etkili Bir Prompt Nasıl Yazılır?
İyi hazırlanmış bir prompt genellikle altı temel bölümden oluşur.
1. Rol
Yapay zekânın hangi uzmanlık bakış açısıyla hareket edeceğini belirtin.
Örnek:
Bir eğitim teknolojileri uzmanı gibi davran.
2. Görev
Yapılmasını istediğiniz işi açıkça yazın.
Örnek:
Sınıflarda kullanılabilecek dijital bir hava kalitesi panosu tasarla.
3. Bağlam
Çalışmanın kimler için ve hangi amaçla hazırlandığını açıklayın.
Örnek:
Pano ortaokul sınıflarında kullanılacak ve öğrencilerin sınıfın hava kalitesini kolayca anlamasını sağlayacak.
4. Hedef kitle
Cevabın kimlere hitap edeceğini belirtin.
Örnek:
Açıklamalar öğretmenlerin ve ortaokul öğrencilerinin anlayabileceği düzeyde olsun.
5. Sınırlar
Cevabın uyması gereken koşulları yazın.
Örnek:
Düşük maliyetli ve uygulanabilir özellikler öner. Gereksiz teknik ayrıntılara girme.
6. Çıktı biçimi
Sonucun nasıl sunulacağını belirtin.
Örnek:
Sonucu özellik, fayda, gerekli sensör ve uygulama zorluğu başlıklarıyla tablo hâlinde sun.
Profesyonel Prompt Formülü
Aşağıdaki formülü farklı konulara uyarlayabilirsiniz:
Rol: Bir [uzmanlık alanı] uzmanı gibi davran.
Görev: [Yapılmasını istediğiniz işi] gerçekleştir.
Bağlam: Bu çalışma [amaç] için hazırlanacak ve [hedef kitle] tarafından kullanılacak.
Yöntem: [Red Team, 80/20, Feynman veya First Principles] yaklaşımını kullan.
Sınırlar: [Kelime sayısı, bütçe, süre, dil seviyesi veya teknik koşullar].
Çıktı biçimi: Sonucu [tablo, liste, rapor, blog yazısı veya adım adım rehber] şeklinde sun.
Kalite ölçütü: Cevap açık, uygulanabilir, özgün ve tekrar içermeyen bir yapıda olsun.
Birden Fazla Prompt İfadesinin Kullanıldığı Örnek
Bir eğitim teknolojileri ve ürün geliştirme uzmanı gibi davran.
Sınıflarda kullanılabilecek modüler bir hava kalitesi ve ortam takip panosu tasarla.
First Principles yaklaşımını kullanarak öğrencilerin ve öğretmenlerin gerçek ihtiyaçlarını belirle. Ardından Red Team yöntemiyle fikrin teknik, ekonomik ve kullanım açısından zayıf yönlerini incele.
80/20 kuralına göre ürünün en önemli beş özelliğini seç. Hedef kitle öğretmenler ve ortaokul öğrencileri olsun.
Açıklamaları ELI10 seviyesinde, doğal ve anlaşılır bir dille yaz. Düşük maliyetli ve uygulanabilir çözümler öner. Gereksiz özellikler ekleme.
Çıktıyı şu başlıklarla hazırla:
- Ürünün amacı
- Hedef kullanıcılar
- Temel özellikler
- Kullanılacak sensörler
- Riskler ve çözüm önerileri
- Özgün yönler
- Uygulama aşamaları
Bu örnekte rol, görev, hedef kitle, yöntem, sınırlar ve çıktı biçimi birlikte kullanılmıştır. Bu nedenle birkaç kısa kelimeden oluşan belirsiz promptlara göre daha tutarlı ve kullanılabilir sonuçlar üretebilir.
Prompt Yazarken Yapılan Yaygın Hatalar
Çok genel bir görev vermek
Bir yazı yaz.
Bu talimatın konusu, uzunluğu, hedef kitlesi ve anlatım biçimi belli değildir.
Daha iyi bir prompt:
Ortaokul öğrencilerine yönelik, yapay zekânın eğitimde kullanımını anlatan 700 kelimelik bir blog yazısı yaz. Dil sade, örnekler günlük hayattan olsun.
Birbirine zıt talepler vermek
Çok kısa fakat her ayrıntıyı içeren bir açıklama yaz.
Kısa bir metinde bütün ayrıntıların bulunması mümkün olmayabilir. Önceliğin ne olduğunu belirtmek gerekir.
Yalnızca rol vermek
Bir uzman gibi davran.
Hangi alanda uzman olunacağı ve hangi görevin yerine getirileceği belli değildir.
Daha iyi bir prompt:
Bir SEO uzmanı gibi davran ve blog yazımın başlık yapısını, anahtar kelime kullanımını ve meta açıklamasını değerlendir.
Çıktı biçimini belirtmemek
Yapay zekâ doğru bilgi verse bile cevap ihtiyaç duyduğunuz formatta olmayabilir.
Daha iyi bir prompt:
Sonucu avantajlar, dezavantajlar ve önerilen çözüm başlıklarından oluşan bir tablo hâlinde sun.
Gerçeklik kontrolü istememek
Yapay zekâ bazen eksik veya hatalı bilgiler üretebilir.
Daha iyi bir prompt:
Emin olmadığın bilgileri kesinmiş gibi yazma. Doğrulanması gereken iddiaları ayrıca belirt.
ELI10, Humanize, Future Me, TL;DR, Red Team ve benzeri ifadeler gerçek anlamda gizli yapay zekâ kodları değildir. Bunlar, yapay zekâdan istediğiniz cevabın seviyesini, tonunu, bakış açısını ve formatını daha açık biçimde belirlemenizi sağlayan pratik yönlendirmelerdir.
Bu ifadeler doğru kullanıldığında:
- Karmaşık konular daha anlaşılır hâle getirilebilir.
- Metinler daha doğal ve profesyonel yazılabilir.
- Uzun içerikler hızlı biçimde özetlenebilir.
- Projelerin zayıf yönleri önceden görülebilir.
- Daha uygulanabilir öneriler alınabilir.
- Farklı bakış açıları geliştirilebilir.
- Cevaplar istenen formatta hazırlanabilir.
Ancak iyi bir promptun asıl gücü tek kelimelik komutlarda değildir. Başarılı sonuçlar için ne istediğinizi açıkça belirtmeli; rolü, görevi, bağlamı, hedef kitleyi, sınırları ve çıktı biçimini birlikte tanımlamalısınız.
Kısacası iyi bir promptun sırrı “gizli kelimelerde” değil, doğru ve ayrıntılı iletişim kurmaktadır.
Yorum Kuralları:
-Reklam ve tanıtım içeren yorumlar yasaktır.
-Küfür ve hakaret içeren yorumlar yasaktır.
-Anahtar kelime ile yapılan yorumlar yasaktır.
-Sadece konu ile ilgili yorumlara cevap verilir.